Cyberbeveiligingsgids voor expats: alles wat je moet weten voordat je naar het buitenland verhuist

De meesten van ons ontwikkelen gewoonten voor cyberbeveiliging die passen bij het land waarin we wonen. De online diensten die we gebruiken, de scams die we gewend zijn te zien en de wet- en regelgeving waarmee we bekend zijn, bepalen allemaal hoe we ons online beschermen.

Maar wanneer je naar het buitenland verhuist, werken sommige van die gewoonten niet meer zo effectief. Je kunt te maken krijgen met andere scams, de toegang verliezen tot diensten waarop je vertrouwt of merken dat beveiligingsmaatregelen die je als vanzelfsprekend beschouwde niet langer van toepassing zijn. Als je niet goed voorbereid bent, merk je een probleem mogelijk pas op wanneer je geen toegang meer hebt tot je accounts of slachtoffer wordt van een scam.

Wie wordt beschouwd als expat?

Volgens de afdeling Economische en Sociale Zaken van de Verenigde Naties (UN DESA) zijn er ongeveer 304 miljoen internationale migranten. Dit omvat iedereen die buiten het land woont waar diegene is geboren.

Het aantal expats is moeilijker te schatten, omdat ‘expat’ geen officiële demografische categorie is. Hoewel er geen universele definitie bestaat, verwijst de term meestal naar professionals, ondernemers, gepensioneerden en gezinnen die ervoor kiezen om langere tijd in het buitenland te wonen.

Hoe dan ook: wonen over landsgrenzen heen komt veel voor. De digitale risico’s die daarbij horen, worden dan ook door miljoenen mensen gedeeld.

Als je als professional voor je werk naar het buitenland verhuist, krijg je mogelijk plotseling te maken met meerdere bankrekeningen en salarisadministraties in zowel je thuisland als je nieuwe land. Reizigers en remote workers staan voor een vergelijkbare uitdaging: betrouwbare netwerken vinden en kiezen terwijl ze verschillende regio’s verkennen.

Gezinnen die verhuizen, moeten de apparaten en online activiteiten van hun kinderen goed in de gaten houden, vooral in de eerste periode waarin alles nog nieuw en onzeker is. Gepensioneerden hebben daarnaast de uitdaging om toegang te houden tot pensioenen uit hun thuisland, overheidsportalen, zorgaccounts en meer terwijl ze zich in hun nieuwe woonomgeving vestigen.

Door het grote aantal zaken dat moet worden ingesteld en beheerd, zijn expats vaak aantrekkelijke doelwitten voor geavanceerde scams. Daarom is het belangrijk om je digitale beveiligingsinstellingen aan te passen aan je nieuwe omgeving.

Basisprincipes cyberbeveiliging voor iedereen die naar het buitenland gaat

Waar je ook bent: de basisprincipes van cyberbeveiliging blijven hetzelfde. Je moet nog steeds de belangrijkste maatregelen volgen om je accounts, apparaten, netwerken en gegevens te beschermen.

Hoewel de bovenstaande tips gelden voor alle internationale reizigers, krijgen mensen die naar een ander land verhuizen met extra uitdagingen te maken. Je bestaande beveiligingsinstellingen verhuizen niet automatisch met je mee en passen zich ook niet vanzelf aan je nieuwe omgeving aan. Daarom hebben expats meer nodig dan alleen een standaard cyberbeveiligingschecklist.

Verhuizen naar het buitenland verandert drie belangrijke onderdelen van je online veiligheid: je digitale identiteit, je rechtsgebied en je bescherming tegen scams. In de rest van deze gids lees je hoe je je op deze veranderingen kunt voorbereiden.

Verandering 1: je verandert de belangrijkste onderdelen van je digitale identiteit

Veel online platforms gebruiken je mobiele telefoonnummer om je identiteit te verifiëren. Je ontvangt hiermee tweefactorauthenticatiecodes (2FA), bevestigt wachtwoordresets, verifieert verdachte bankactiviteiten en gebruikt het als een van de meest voorkomende methoden om je account te herstellen.

Maar verhuizen betekent vaak dat je een nieuwe simkaart krijgt, overstapt naar een andere provider en uiteindelijk je oude nummer opzegt. Plotseling is het onderdeel waarop veel van je accounts vertrouwen niet meer beschikbaar. Als je je gegevens niet bijwerkt voordat je oude nummer wordt gedeactiveerd, loop je het risico dat je geen toegang meer hebt tot je accounts.

Online communities voor expats hebben gevallen beschreven waarbij mensen geen toegang meer kregen tot hun bank- en e-mailaccounts omdat sms-verificatie niet meer werkte.

Er bestaat ook een risico dat iemand je nummer overneemt. Bij een SIM-swapaanval overtuigt of misleidt een aanvaller je provider om je telefoonnummer over te zetten naar een simkaart die door de aanvaller wordt beheerd. Zodra dit gebeurt, worden verificatiecodes en berichten voor het opnieuw instellen van wachtwoorden in plaats daarvan naar de aanvaller gestuurd. Hierdoor kan deze de op sms gebaseerde beveiliging omzeilen en mogelijk toegang krijgen tot je accounts.

Wat je moet instellen voordat je je nummer verliest

Zorg ervoor dat al je accountgegevens up-to-date zijn voordat je überhaupt in het vliegtuig stapt. Idealiter beschik je al over het mobiele nummer dat je voornamelijk in je nieuwe land gaat gebruiken. Onderzoek op zijn minst vooraf welke lokale providers beschikbaar zijn, zodat je snel aan de slag kunt wanneer je aankomt.

Vervang waar mogelijk sms-verificatie door authenticatorapps of passkeys. In tegenstelling tot sms-codes zijn deze verificatiemethoden niet gekoppeld aan een specifieke simkaart. Daardoor blijven ze werken wanneer je van provider of land verandert.

Houd je simkaart indien mogelijk nog enkele weken actief, ook nadat je bent overgestapt op verificatie via apps of passkeys. Sommige diensten doen er langer over om wijzigingen door te voeren, waardoor verificatieberichten nog steeds naar je oude nummer kunnen worden gestuurd. Vraag je provider naar goedkope roamingopties, zodat je tijdens de overgang codes kunt blijven ontvangen.

Veel platforms bieden meerdere herstelmethoden aan. Controleer daarom je accounts en schakel waar mogelijk back-upopties in. Dit is vooral belangrijk voor je primaire e-mailaccount, wachtwoordmanager en bankdiensten.

Als je herstelcodes hebt, bewaar dan kopieën op veilige offline locaties, bijvoorbeeld een geprinte versie in een kluis of op een versleutelde externe harde schijf. Met deze back-upopties voorkom je dat je geen toegang meer krijgt tot je accounts als je simkaart of app-verificatie niet werkt.

Controleer tot slot of je mobiele provider bescherming biedt tegen SIM-swapping. Veel providers bieden bijvoorbeeld de mogelijkheid om een accountpincode, port-outpincode of nummerblokkering in te stellen. Hierdoor wordt het veel moeilijker voor anderen om je nummer zonder toestemming over te zetten.

Verandering 2: je krijgt te maken met een nieuw rechtsgebied

Veel websites en apps gebruiken je locatie als een van de verschillende signalen om ongebruikelijke accountactiviteiten te detecteren. Daarom kunnen bankapps, overheidsportalen en andere diensten uit je thuisland om extra verificatie vragen of zelfs de toegang blokkeren wanneer je vanuit het buitenland inlogt. Deze maatregelen zijn bedoeld om je accounts te beschermen, maar kunnen frustrerend zijn als je niet voorbereid bent.

Neem voordat je verhuist contact op met je bank om te laten weten dat je in het buitenland gaat wonen. Mogelijk hebben ze procedures voor klanten die internationaal reizen of verhuizen en kunnen ze uitleggen wat je kunt verwachten wanneer je vanuit een ander land inlogt op je accounts.

Waarom je mogelijk minder privacy hebt dan je denkt

Naast het ongemak betekent verhuizen naar het buitenland ook dat je je moet aanpassen aan een ander juridisch en regelgevend kader. De privacybescherming en beveiligingsstandaarden die je thuis gewend bent, zijn mogelijk niet op dezelfde manier van toepassing wanneer je je elders vestigt.

Privacywetgeving zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van de Europese Unie (GDPR) volgt je bijvoorbeeld niet automatisch overal naartoe. Welke wetten van toepassing zijn, hangt af van waar de dienst actief is en hoe deze met je gegevens omgaat.

Ga er daarom niet vanuit dat de privacybescherming van je thuisland automatisch geldt in je nieuwe land.

Verandering 3: je wordt een doelwit voor scams gericht op nieuwkomers

De eerste weken na een verhuizing naar het buitenland zijn vaak het drukst. Je schrijft je in voor lokale diensten, probeert onbekende systemen te begrijpen, richt je nieuwe woning in en leert je weg te vinden in je nieuwe omgeving. Tijdens deze periode van aanpassing kunnen oplichters profiteren van eventuele verwarring of onzekerheid.

Veelvoorkomende oplichtingspraktijken gericht op expats

Oplichters die zich richten op nieuwkomers maken vaak geen gebruik van geavanceerde hacktechnieken. In plaats daarvan maken ze gebruik van de verwarring die kan ontstaan wanneer je nieuw bent in een land.

Een voorbeeld hiervan zijn frauduleuze diensten voor visa en werkvergunningen. Oplichters doen zich voor als consultants die kunnen helpen om papierwerk sneller af te handelen of goedkeuringen kunnen garanderen in ruil voor voorafgaande betalingen. Anderen doen zich voor als recruiters met overtuigende vacatures waarvoor je moet betalen voor verwerking, trainingen of achtergrondcontroles voordat je aan het werk kunt.

Ook woningfraude komt vaak voor. Een woning kan ruim onder de lokale marktprijs worden aangeboden om interesse te wekken, waarbij de “verhuurder” om een borg vraagt voordat je de woning hebt kunnen bekijken. Zodra de betaling is verstuurd, verdwijnt de advertentie of ontdek je dat de woning nooit beschikbaar was voor verhuur.

Expats die voor hun werk verhuizen, zijn mogelijk extra kwetsbaar, omdat ze vaak weinig tijd hebben om alles te regelen voordat ze aan een nieuwe baan beginnen. De druk om alles snel op orde te krijgen, kan ervoor zorgen dat verdachte aanbiedingen aantrekkelijker lijken dan ze anders zouden zijn.

Malafide personen kunnen ook bellen of e-mailen terwijl ze zich voordoen als overheidsmedewerkers. Ze kunnen beweren dat er een probleem is met je visum, verblijfsstatus of belastinggegevens en je onder druk zetten om onmiddellijk te betalen of gevoelige persoonlijke informatie te verstrekken om boetes te voorkomen.

Deze oplichtingspraktijken werken omdat ze misbruik maken van je beperkte kennis van lokale systemen en procedures. Het kan lastig zijn om te bepalen hoe een legitiem bericht of verzoek eruit zou moeten zien. Oplichters kunnen ook persoonlijke informatie gebruiken die ze uit openbare bronnen of eerdere datalekken hebben verkregen om hun berichten nog overtuigender te maken.

Hoe je oplichting herkent en voorkomt

Tijdens de eerste weken en maanden na je verhuizing open je waarschijnlijk nieuwe accounts, maak je grote geldtransfers, verwerk je gevoelige documenten (zowel digitaal als fysiek) en ontvang je een stortvloed aan berichten. Tegelijkertijd moet je onbekende systemen leren kennen en wennen aan een nieuwe omgeving.

Dit creëert ideale omstandigheden voor social engineering. Het wordt veel moeilijker om legitieme verzoeken en aanbiedingen te onderscheiden van frauduleuze wanneer je zoveel nieuwe informatie moet verwerken.

De eenvoudigste en veiligste reactie is om rustig de tijd te nemen. Wees voorzichtig met onverwachte berichten die een gevoel van urgentie creëren, vooral wanneer ze betrekking hebben op geld of gevoelige informatie.

Controleer voordat je een borg, aanvraagkosten of servicekosten betaalt de identiteit van de persoon of organisatie via een officiële bron. Als iemand beweert namens een overheidsinstantie, bank of andere organisatie te handelen, gebruik dan de officiële contactgegevens van die organisatie om het verzoek te controleren.

Schakel transactiealerts in voor je bankrekeningen, zodat je ongeautoriseerde activiteiten zo snel mogelijk kunt opmerken. Overweeg voor grote transacties, zoals borgbetalingen voor een woning, een aparte rekening te gebruiken om de gevolgen te beperken als je primaire rekening wordt gehackt.

Onthoud: een paar extra minuten nemen om gegevens te controleren, kan je veel stress, geld en tijd besparen.

Bouw je nieuwe leven op zonder je digitale veiligheid op het spel te zetten

De basisprincipes van cyberbeveiliging veranderen niet wanneer je in een ander land gaat wonen. Wat wel verandert, zijn de systemen waarop deze beveiliging vertrouwt. Je telefoonnummer, je locatie en je kennis van lokale instellingen werken mogelijk niet meer op dezelfde manier als thuis.

De onderstaande checklist vat de belangrijkste acties samen die je voor en tijdens je verhuizing moet nemen.

De meeste risico’s kunnen worden beheerst met een beetje voorbereiding voordat je vertrekt en enkele belangrijke aanpassingen zodra je aankomt. Werk je herstelmethoden bij, bescherm je belangrijkste accounts en neem even de tijd om onverwachte verzoeken te controleren, vooral wanneer deze betrekking hebben op geld of gevoelige informatie.

Verhuizen naar het buitenland hoeft niet te betekenen dat je je digitale veiligheid in gevaar brengt. Met de juiste gewoonten kun je je richten op het opbouwen van je nieuwe leven terwijl je je accounts, gegevens en identiteit beschermt. Houd er wel rekening mee dat geen enkele set gewoonten volledige bescherming garandeert; het doel is om alert te blijven en je aan te blijven passen wanneer je situatie verandert.

Veelgestelde vragen